Het grotere geheel niet kunnen zien
We leren vaak dingen waarvan we zeggen, wat heb ik daar nu aan? Zo deed ik ooit een typecursus als tiener op de MAVO waar ik -heel ouderwets- nog leerde typen op een echte typemachine. Wat een naar ding! Ik haatte het, mijn vingers deden zeer en de lessen waren zo saai! Ik dacht: daar doe ik NOOIT meer iets mee, deels vanuit puberale recalcitrantie.
Maar nu zie ik het…
Ieder jaar verzorg ik een prachtig langdurend traject voor professionals in de maak-ICT en finance wereld. Aan de voorkant voeren we online intakes. Voor mij een appeltje-eitje: ik zet mijn 10 vingers op het toetsenbord, typ eenvoudig mee met wat de ander vertelt en kijk ook nog in de camera. Voor mijn collega’s een worsteling want zij schrijven en moeten daarna nog alles in het formulier typen. Ze missen daardoor ook veel signalen. Dát is pas een worsteling en zij ‘haten’ het! Mijn collega vroeg me zelfs: “Maar Ern, hoe dóe je dat dan!?” Ik keek haar verbaast aan. Zij bleek de typecursus vroeger aan zich voorbij te hebben laten gaan…
Het grotere geheel
De metafoor van de kauwgomballenmachine van het leven: ik vond deze intrigerend als kind. Niet wat eruit kwam, maar vooral hoe alles verschoof als er 1 bal uitkwam! Als er iets verandert op het ene vlak, dan verschuiven alle kauwgomballen in de machine en moeten hun nieuwe plek vinden. Het geluid en de bewegingen van alle kauwgomballen, sommigen nu meer zichtbaar achter het glas, anderen vlak voor de uitgang, hoe het ding natrilde; dát boeide me. Nu weet ik dat het systemisch kijken heet. Alles is immers met elkaar verbonden.
Er is geen root cause!
Laten we stoppen met een root cause willen weten en dit benoemen als De Waarheid. Het is veel meer een “word cloud”. Er grijpen zoveel punten in op een situatie/probleem en thema. Bij verschuiving van het één verschuift alles, ook al zien we dat niet in het moment. Pas decennia later kan zich iets aandienen en wordt het begrepen. Het leven wordt achterwaarts begrepen en voorwaarts geleefd en gepland.
