Blij ei collega
Je kent zo iemand vast: heppiedepeppie en het glas altijd vol (of half vol). Ze zijn niet echt geïnteresseerd in wat ander doorleefde maar staan graag zelf (positief) in de spotlight. Immers, op positiviteit kan niemand iets aanmerken. Dit is toch waar we naar streven? Maar die positiveit is zo niet in contact bij wat er echt plaatsvindt op de onderstroom. Positivo’s praten dwangmatig verdriet naar gedwongen neppe blijheid… Een beetje je Amerikaanse variant. Want er gaat veel verloren als we alleen maar positief kijken. Namelijk de realiteit…
Positieve intentie maar oh zo onhandig…
Een deelneemster vertelt 12 nare miskramen meegemaakt te hebben en hoe angstig dat haar maakt. De Blij Ei collega reageert snel: “Gelukkig heb je toch 2 gezonde kinderen”. Het team valt niet eens stil. Ze zijn dit gewend van de positivo. Ikzelf (als teamcoach) krimp ineen en leg het proces stil. We zoomen in op wat er in de dynamiek (in zijn algemeenheid) gebeurt, en wie deze neiging ook herkent. Velen blijkt.
Later onderzoek ik apart met de Blij Ei collega: “Heb je regie over je reactie of overkomt je dit?” Hij concludeert: “Nee, dat overkomt me gewoon, ik ben het me niet bewust”. We praten door over zijn intentie: ik wil graag de pijn van de ander verlichten. En hij realiseerd zich nu dat dat contraproductief dit is. Hij beseft het nu maar merkt op dan vast te zitten. Wat reageer je als pep-talken of positieveit niet passend is?
Teveel aan positiviteit
Zorgen en angsten mogen er niet zijn bij de positivo. Hij/zij kan er niets mee. De verteller die d.m.v. zelfonthulling iets deelt, voelt zich zo totaal niet gehoord, gezien of gesteund. Vaak voegt de ander toe: “Jij kan ook overdrijven, zeg, zo erg is het nou ook weer niet” (gas-lighting). De ander voelt een emotie en de Toxische blije collega dwingt/overtuigt dat dit gevoel niet waar is. Echter: over gevoel kan je NOOIT in discussie gaan, het is altijd100% waar voor die persoon.
Hoe herken je toxische positiviteit? Deze mensen:
- Negeren van realistische signalen die op problemen duiden en problemen niet aangaan
- Tonen eigen gevoelens niet (het volledige scala: bang, boos, bedroefd) en alleen positieve gevoelens tonen die sociaal acceptabeler zijn
- Minimaliseren gevoelens van anderen omdat men niet weet hoe hiermee om te gaan
- Verwijten de ander (shaming) als ze geen positieve houding hebben
Andere voorbeelden van toxische positiviteit
- De credits nemen voor andermans werk, of individuele winst aan het team koppelen
- Eigen loftrompet schallen bij de leidinggevende of openbaar
- Alleen benoemen wat voordelen zijn
- Alleen benoemen wat winsten zijn en wat er behaalt is
- (Zwart)-wit denken, geen nuance zien
- Beren op de weg niet willen horen, alleen positief kijken
- Eindeloos glimlachen en grapjes maken
- Zelf uit de wind blijven door collega’s de lastige taken te geven (met afbreukrisico)
- Wedijveren/competitie met anderen en benoemen dat jij gewonnen hebt
- Cadeautjes geven (vaak niet passend) en dankbaarheid verwachten
- Positieve quotes herhalen en pep-talk video’s sturen
- One-liners als: het heeft zo moeten zijn, alles heeft een reden, blijdschap (of gedrag) is een keuze, er is zoveel om dankbaar voor te zijn, kijk daar liever naar, het kan altijd slechter, er is altijd een silver lighning, het heeft je in ieder geval sterker gemaakt, kijk naar het positieve.
Een belangrijke P.S.
Toxische positiviteit is een trauma coping mechanisme. De (Blij Ei) collega heeft waarschijnlijk in zijn leven ergens zijn eigen gevoelens moeten onderdrukken of negeren en ontving niet de steun die hij/zij toen wel nodig had. Bij positief gedrag kreeg het kind wel aandacht.
